Soğuk havalar ve romatizma ağrısı
Eklemleri etkileyen, iltihaplı ya da iltihapsız romatizma hastalıklarıyla toplumda sık karşılaşılır. Soğuk havadan olumsuz etkilenen bu hastalıklarda bol hareket etmek, düzenli egzersiz yapmak ve soğuktan korunmak önemlidir.
Soğuk ve nemli havalar eklemlerde ağrıya ve kaslarda spazma neden olur; bu nedenle bazı romatizmal hastalıkların atakları kış mevsiminde artabilir. Yapılan çalışmalarda, soğuk ortamlarda elleriyle çalışan kişilerde romatoid artritin daha sık görüldüğü ve daha şiddetli seyrettiği gösterilmiştir.
Soğuk hava kireçlenme şikâyetlerini artırır
Osteoartrit, yani kireçlenme, yaşa bağlı olarak eklem kıkırdağında oluşan hasar ve eklem aralığının daralmasıyla gelişen iltihapsız bir romatizmadır. Soğuk hava eklem ağrılarını ve kireçlenme şikâyetlerini artırır; bu nedenle kireçlenme hastalarının çok soğuk ortamlardan kaçınması gerekir. Sıcak uygulamalar kireçlenme ağrılarına iyi geldiği için osteoartrit hastalarına kaplıca önerilebilir.
Kireçlenmenin aksine romatoid artritte, ağrılar çok şiddetliyse ve hastalık aktif dönemdeyse sıcak uygulama önerilmez.
Hareketsizlik ve kış enfeksiyonları iltihaplı romatizmayı tetikleyebilir
İltihaplı romatizmalarda uzun süre dinlenmek, eklemlerin hareketsiz kalıp ısınmasını engellediği için tutukluğa neden olur. Hastaların uykudan uyanınca tutukluk yaşaması bu yüzdendir; hareket ettikçe eklemler açılır. Kışın daha az hareket edilmesi ve havaların soğuması ağrı ataklarına yol açabilir.
Kış aylarında üst ve alt solunum yolu enfeksiyonlarının daha sık görülmesi de romatizmal hastalıkların ataklarını tetikleyip şiddetlendirebilir. Hastalık uzun süredir kontrol altında olsa bile, geçirilen bir enfeksiyon ağrıları yeniden tetikleyebilir.
Soğuk hava Raynaud ataklarına neden olur
Kelebek hastalığı olarak da bilinen sistemik lupus eritematozus (SLE), Sjögren sendromu ve skleroderma gibi bağ dokusu romatizmalarında Raynaud fenomeni görülebilir. Raynaud, ellere giden damarların soğukta büzüşerek parmaklara giden kan akımını azaltması sonucu oluşan renk değişimidir: önce beyazlayan parmaklar morarmaya kadar gidebilir ve damarlardaki büzüşme uzun süre normale dönmeyebilir. Soğuk havalarda bu ataklar çok ağrılı ve şiddetli olabilir.
Kat kat giyinmek ısı değişikliklerine karşı korur
Soğuk havalarda romatizma hastalarının “lahana gibi” kat kat giyinmesi önerilir. Soğuk ortamlarda sıkı giyinilmeli, ancak daha sıcak bir ortama geçildiğinde çıkarılabilecek kıyafetler tercih edilmelidir. Böylece vücudun hava değişimlerinden en az düzeyde etkilenmesi sağlanır.
D vitamini kas ve kemik sağlığını destekler
D vitamini kas, iskelet ve bağışıklık sistemi için çok önemlidir. Kış mevsiminde güneşten yeterince D vitamini alınamaması romatizma ağrılarına katkıda bulunabilir. D vitamini eksikliğinin iltihaplı romatizmaların sebeplerinden biri olabileceğine ya da ataklara yol açabileceğine dair görüşler vardır. Bu nedenle iltihaplı romatizma hastaları hekimlerine danışarak, gerekli görülürse D vitamini takviyesi kullanabilir. Omega-3 de romatizmal hastalıklarda önerilen takviyeler arasındadır.
Düzenli egzersiz tedavinin bir parçasıdır
Romatoid artrit ve ankilozan spondilit gibi iltihaplı romatizmalarda hareket etmek ve düzenli egzersiz, eklemlerin ısınmasını sağladığı için tedavinin destekleyici bir parçasıdır. Kışın insanlar daha az hareket eder ve açık havada vakit geçirmek zorlaşır. Evde yürüme bandı veya kondisyon bisikletiyle günlük egzersiz yapılabilir; pilates ve yoga da evde uygulanabilecek egzersizlerdendir. Yaşa ve fiziksel duruma en uygun egzersizler, hekimin yönlendirdiği bir fizyoterapiste danışılarak seçilmelidir.
Akdeniz tipi beslenme
Fazla kilo eklemlere ek yük bindirerek romatizmal hastalıkları olumsuz etkiler. Kilo almamak için en uygun beslenme şekli Akdeniz diyetidir: taze sebze ve meyvenin bol tüketildiği, balık ve tavuk gibi beyaz etin daha sık tercih edildiği, kızartma ve ağır yemeklerden uzak duran, kalp ve damar sağlığını da koruyan bir beslenme şeklidir. Sadece romatizma hastalarının değil, herkesin her mevsim uygulayabileceği bir alışkanlıktır.